برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

تقویت عزت‌نفس کودکان: خلاصه کتاب «۵۰۱ روش برای افزایش عزت‌نفس بچه‌ها»

به میزان ارزشی که هر شخص برای خود قائل است اصطلاحا «عزت‌نفس» یا «خودباوری» می‌گویند. دانشمندان معتقدند که عزت‌نفس کامل و پایدار، چیزی نیست که به‌صورت وراثتی از پدر و مادر به بچه‌ها منتقل شود. همچنین موضوعی فطری هم نیست که در ذات هر کس به‌صورت بالفعل وجود داشته باشد. به همین دلیل نقش اطرافیان، خصوصا پدران و مادران در شکل‌گیری، افزایش  و تقویت خودباوری در وجود کودکان بسیار موثر و مهم است.

نقش تربیت والدین در ایجاد عزت‌نفس کودکان چیست؟

والدین با استفاده از روش‌های صحیحی تربیتی می‌توانند کودکانی بار بیاورند که بتوانند مستقل عمل کنند، مسئولیت‌پذیر باشند، متوجه پیشرفت‌های خود باشند و به این پیشرفت‌ها افتخار کنند؛ یعنی احساس ارزشمند بودن داشته باشند. چنین افرادی می‌توانند ناکامی‌ها و ناراحتی‌ها را بهتر تحمل کنند، با دیگران رابطه خوب و صمیمانه برقرار کنند، مثبت‌اندیش باشند و با امیدواری به ادامه زندگی نگاه کنند. همچنین وقتی کسی عزت‌نفس دارد، به‌راحتی از دیگران تاثیر نمی‌گیرد و به آن‌ها متکی نیست و نیز برای پوشاندن ضعف و ناتوانی خود دیگران را سرزنش نمی‌کند.

دکتر رابرت دی. رمزی نویسنده کتاب می‌گوید:

«تصوری که کودکان از خود دارند، چگونگی برخوردشان با دنیای اطراف را شکل می‌دهد. یکی از بزرگ‌ترین تفاوت‌های افراد موفق و ناموفق این است که انسان‌های موفق به خود اعتماد دارند و خود را شایسته آن می‌دانند که در زمره آدم‌های موفق قرار گیرند.»

۵۰۱ روش عملی برای تقویت / افزایش عزت‌نفس کودکان

او معتقد است که کمک کردن به کودکان برای اینکه خود را دوست داشته و تصوری مثبت از خود داشته باشند، یکی از بزرگ‌ترین موهبت‌هایی است که هر مادر یا پدری می‌تواند به فرزند خود پیشکش کند؛ چراکه عزت‌نفس کامل، کلید زندگی موفق است. به همین دلیل در کتاب ساده و همه‌فهم «۵۰۱ روش عملی برای تقویت عزت‌نفس کودکان، از تولد تا ۱۸ سالگی» شیوه‌های ساده و کاربردی در این راستا برای مادران و پدران با هر سن و سال و تجربه و تحصیلات ارائه داده است که موثر به نظر می‌رسد. او باور دارد که ضعف عزت‌نفس در کودکان زاییده خود آنان نیست، بلکه بزرگ‌ترها و خصوصا پدران و مادران مسبب شکل‌گیری این ضعف در کودکان هستند. آنچه اهمیت موضوع را بیشتر می‌کند این است که وقتی عزت‌نفس از زمان کودکی در فرد شکل نگیرد، این خصیصه در زمان بلوغ و بزرگ‌سالی نیز با او همراه خواهد بود و رهایی از آن و به‌دست آوردن خود ارزشمندی در بزرگ‌سالی بسیار مشکل خواهد بود.

دکتر رمزی در این کتاب بحث‌های نظری و رهنمودهای صرفا علمی-تخصصی را کنار گذاشته و راه‌های عملی و قابل اجرایی برای همه پیشنهاد داده است. کتاب که در ۵ فصل تهیه شده است بچه‌ها را ازنظر سنی به ۵ بخش تقسیم کرده و برای هر سن پیشنهادهای متناسب با سن و شرایط‌شان ارائه داده است.

مهمترین نکته در افزایش / تقویت عزت‌نفس کودکان

دو روش ساده برای افزایش عزت‌نفس کودکان

پیشنهادهای این کتاب برخلاف آنچه انتظار می‌رود، پیچیده و عجیب نیست.

اولین پیشنهاد او در این کتاب انتخاب نام مناسب برای فرزند است، به‌گونه‌ای که باعث سرافکندگی او نباشد. این نکته‌ایست که اغلب امروزه به آن دقت می‌کنیم و مدنظر داریم.

پیشنهاد دوم در آغوش گرفتن کودک است. کاری که اغلب از ترس بغلی شدن نوزادمان از آن چشم‌پوشی می‌کنیم!

هیچ پدر و مادری بی‌عیب نیست

نویسنده معتقد است که هیچ پدر و مادری کامل و بی‌عیب نیست و کتاب را با همین پیش‌فرض نگاشته است؛ یعنی از پدر و مادر انتظار ندارد دانشمند، روان‌شناس یا علامه دهر باشند. او در یکی از پیشنهاد‌هایش در متن کتاب می‌گوید: «بپذیرید که مادر و پدر کامل نبودن ایرادی ندارد، این امر از فشار بر شما و فرزندتان می‌کاهد.» در جایی دیگر اشاره می‌کند: والدین در هر خانواده‌ای – با هر نوع ویژگی که داشته باشند – می‌توانند راه‌هایی بیابند که به فرزندان‌شان کمک کنند تا خود را بپذیرند و محترم بدانند. همچنین باور کنند که افرادی لایق و باکفایت هستند و مثل دیگران توان رشد و پیشرفت و مقابله با ناملایمات را دارند.

این کتاب همان‌طور که از نامش پیداست ۵۰۱ پیشنهاد برای بالا بردن عزت‌نفس کودکان دارد که آن‌ها را با شماره و در جمله‌های کوتاه بیان کرده است. این مشخصه کتاب باعث شده که خواننده از مطالعه آن احساس خستگی نکند. درعین‌حال هر جمله به‌قدری ساده و گاه پیش‌پاافتاده به نظر می‌رسد که ممکن است خواننده با خود بگوید: «این‌که خیلی واضح است!» یا «خودم می‌دانستم!». اما با کمی تفکر به این نتیجه می‌رسیم که گاهی خود ما این دانسته‌ها را در زندگی واقعی خود عملی نمی‌کنیم.

یک عامل مخرب و رایج در کاهش عزت‌نفس کودکان

برای مثال، پیشنهاد ۳۷ دکتر رمزی در برخورد با کودکان زیر ۷ سال این است: «اگر فرزندتان دوست ندارد که برای تفریح و سرگرم کردن او سر‌به‌سرش بگذارید، این کار را نکنید.» این از همان پیشنهاد‌هاست که اغلب خودمان می‌دانیم! ولی اگر بیشتر دقت کنیم همه ما و هم خاله و دایی و عمو و عمه و دیگران معمولا سربه‌سر بچه می‌گذاریم و از حرص خوردن او لذت می‌بریم و برایش غش‌وضعف می‌کنیم! و شاید کمتر متوجه این نکته هستیم که با انجام این کار عزت‌نفس او را خدشه‌دار می‌کنیم.

با مطالعه کتاب، تفاوت‌های فردی کودکان و نیز تفاوت‌های آن‌ها در برهه‌های مختلف سنی‌شان برای ما قابل‌درک‌تر خواهد بود. همچنین نحوه برخوردمان با فرزندان در گروه‌های سنی مختلف نیز برای‌مان یادآوری می‌شود.

مهمترین نکته در افزایش / تقویت عزت‌نفس کودکان

نویسنده در جملات پایانی خود در مقدمه کتاب، علاوه بر معرفی کتاب خود، توضیحات دلگرم‌کننده‌ای برای خواننده دارد:

«تربیت کودکان تا حد زیادی در گرو انجام دادن بسیاری کارهای درست و کوچک است. این کتاب کوچک، دربرگیرنده فکرها و ایده‌های عملی و موثر برای همه مادران و پدران است تا بتوانند فرزندانی بار بیاورند که به موفقیت آنان در بزرگ‌سالی بیانجامد. این رهنمودهای ساده و عملی که موجب تشویق و توانمندسازی کودکان می‌شود، در بسیاری از خانواده‌ها ثمربخش بوده است و برای شما نیز مفید و موثر خواهد بود.»

هیچ مادر و پدری نمی‌تواند همه وظایف خود را در برابر کودکان خود به‌درستی انجام دهد؛ اما هر مادر و پدری می‌تواند کارهای بسیار درست و مناسبی انجام دهد تا در فرزندش احساس «خود ارزشمندی» به وجود آورد. شما می‌توانید از طریق مراقبت، گوش دادن، ستودن، قوت قلب بخشیدن، دلگرم ‌کردن و جدی ‌گرفتن فرزند خود به او عزت‌نفس ببخشید و انسانی کامیاب از او بسازید. در همین راستا خواندن مقاله «۱۰۰ نکته برای تربیت پسران با اعتماد‌به‌نفس» را از دست ندهید.