برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

مروری بر کتاب «هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها» نوشته مارک منسن: هنر ظریف بی‌خیالی

کتاب «هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها» نوشته مارک منسن پرفروش‌ترین کتاب سال ۲۰۱۶ نیویورک تایمز است. او در کتاب خود می‌گوید: من اگر می‌توانستم ابرقهرمانی ابداع کنم یک پاندای ناامید کننده خلق می‌کردم. قدرتش هم این می‌بود که به مردم حقایق تلخی را درباره خودشان بگوید، حقایقی که نیاز دارند بشنوند، ولی حاضر به پذیرشش نیستند. این ابرقهرمان من، خانه به خانه می‌چرخید، زنگ درها را می‌زد و چیزهایی می‌گفت:

بریده‌هایی از کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها

بریده‌هایی از کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها

حقیقت تلخ از زبان پاندای ناامید کننده

«البته درآمد زیاد باعث خوشحالیت میشه، اما باعث نمیشه بچه‌هات دوستت داشته باشن!»

یا «اگه از خودت پرسیدی به زنت اعتماد داری یا نه، در این صورت احتمالا اعتماد نداری!»

یا «چیزی که به عنوان دوستی تصور می‌کنی، فقط تلاش‌های بی‌وقفه‌ات برای تحت تاثیر قرار دادن مردمه!»

بعد به صاحب‌خانه روز خوش می‌گفت و به سمت خانه بعدی به راه می‌افتاد. هر چه باشد، مهم‌ترین واقعیت‌ها در زندگی اغلب آن‌هایی هستند که شنیدنشان ناخوشایندتر از همه است.

در کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها (هنر ظریف بی‌خیالی) پاندای ناامید کننده قهرمانی است که هیچ‌یک از ما خواهانش نیستیم، اما همگی نیازمندش هستیم، مثل سبزیجات وسط غذاهای ناسالم و پر از هله‌هوله ذهن ما؛ با وجود این‌که احساس بدی به ما می‌دهد، باعث بهتر شدن زندگی‌مان می‌شود. با ویران کردن، ما را قوی‌تر می‌کند و با نشان دادن تاریکی، آینده‌مان را روشن‌تر می‌کند. گوش کردن به او همچون تماشا کردن فیلمی است که در پایان آن قهرمان فیلم می‌میرد. دوستش خواهید داشت با وجود این‌که احساس افتضاحی به شما می‌دهد.

فلسفه وجود درد از نظر کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها

پس حالا که اینجا هستید اجازه دهید که نقاب پاندای ناامید کننده را بر صورتم بگذارم و حقیقت ناخوشایند دیگری را به اطلاعتان برسانم:

ما صرفا به این دلیل ساده رنج می‌بریم که رنج بردن به لحاظ زیست‌شناختی مفید است. این انتخاب طبیعت برای «تشویق به تغییر» است. ما طوری تکامل یافته‌ایم که از داشته‌هایمان ناراضی باشیم و رضایت را تنها در آنچه نداریم ببینیم؛ این نارضایتی مداوم، گونه ما را در حال جنگ و تلاش و ساخت و فتح نگه داشته است، پس درد و رنج ما ایراد تکاملی نیست، ویژگی انسانی ماست.

«رنج در تمام اشکال آن موثرترین روش بدن برای تحریک به واکنش است»

مثلا: برخورد شست پایتان با چیزی محکم را در نظر بگیرید. اگر شما هم مثل من باشید فریاد سر خواهید داد و ناسزا خواهید گفت. احتمالا جسم بی‌جان بیچاره‌ای را هم به خاطر رنج خودتان سرزنش خواهید کرد. خواهید گفت «میز لعنتی» و شاید حتی کار به آنجا بکشد که کل فلسفه طراحی داخلی خانه‌تان را بر مبنای شست کوفته پایتان زیر سوال ببرید: «کدوم احمقی میز رو اینجا میذاره آخه؟»

اما من عقیده دیگری دارم. آن درد وحشتناک برخاسته از شست پای کوفته‌تان، به خاطر وظیفه مهمی وجود دارد.

درد فیزیکی، محصول سیستم عصبی ماست. این سازوکار بازخوردی است که به ما شناختی از محدودیت‌های فیزیکی‌مان می‌دهد؛ این که کجا می‌توانیم برویم، کجا نمی‌توانیم برویم، چه چیزی را می‌توانیم لمس کنیم و چه چیزی را نه.

وقتی از این محدودیت‌ها تجاوز کنیم، سیستم عصبی‌مان بر حسب وظیفه ما را مجازات می‌کند تا مطمئن شود دقت به خرج می‌دهیم و دیگر آن کار را تکرار نمی‌کنیم…

و این درد هر قدر هم که از آن متنفر باشیم، واقعا مفید است. درد چیزیست که وقتی جوان و بی‌تجربه هستیم، به ما یاد می‌دهد به چه چیزهایی توجه کنیم. کمک می‌کند که ببینیم چه چیزی برایمان خوب یا بد است.

درد به ما کمک می‌کند محدودیت‌هایمان را بشناسیم و به آن‌ها پایبند باشیم. به ما یاد می‌دهد که نزدیک اجاق‌های داغ، بازیگوشی نکنیم یا اشیا فلزی را داخل پریز برق فرو نکنیم…

از این رو همیشه برایمان سودمند نیست که از درد دوری کنیم و در تعقیب لذت باشیم، چون درد ممکن است بعضی‌ اوقات در حد مرگ و زندگی برای سلامت ما مهم باشد.

شاید تصور زندگی عاری از مشکل و پر از خوشی‌های پایان‌ناپذیر و محبت ابدی دهانتان را آب بیندازد، اما در عالم واقعیت، مشکلات هرگز دچار وقفه نمی‌شوند …

فلسفه وجود درد از نظر کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها

آیا خوشبختی بدون رنج ممکن است؟

نویسنده در کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها این چنین استدلال می‌کند که هر آنچیزی که دارید یا به دنبال به دست آوردنش هستید، نوعی رنج محسوب می‌شود.

فرض کنیم شما دوست پسر / دوست دختر دارید. گاهی اوقات به خاطر وجود آن‌هاست که دچار درد می‌شوید. حتی اگر دوست پسر / دوست دختر نداشته باشید، باز هم گاهی اوقات به خاطر آن‌ها رنج می‌برید. افراد پولدار به خاطر ثروتشان است که رنج می‌برند (به نظر عجیب می‌آید؟ اما باور کن مارک، آن‌ها رنج می‌برند) و افراد فقیر به خاطر تنگدستی‌شان در رنج هستند.

با تعجب این سوال را از خود می‌پرسید که چرا خوشحالی باید یک معضل باشد؟ جوابش را به شما خواهم گفت. منطقی که ما در مورد خوشبختی داریم اساسا اشتباه است. منطقی که برای خوشبختی به کار می‌بریم اصولا چیزی شبیه این است:

«اگر به فلان چیز دست پیدا کنم، می‌توانم خوشحال شوم. اگر شبیه فلان کس شوم، می‌توانم شاد باشم. اگر با شخصی مثل فلانی باشم، دیگر خوشبخت خواهم بود.»

در واقع مشکل از نحوه دیدگاه و منطق ماست. خوشبختی یک معادله نیست. به گفته مارک، غم، نارضایتی، استرس و غیره بخشی از ماهیت انسان است و مولفه‌هایی برای دست‌یابی به شادی مداوم هستند.

(مقاله «تغییر سیستم عصبی مغز: ۵ عادت ذهنی برای رسیدن به شادی و خوشبختی» را در سایت روانشناسی مایندوِی مطالعه کنید.)

توصیه پاندای ناامید کننده برای افزایش مهارت هنر ظریف بی‌خیالی

پاندا به من می‌گفت:

«زندگی اساسا یک رشته مشکلات بی‌پایانه مارک. فراموش نکن، راه‌حل یک مشکل صرفا درست کردن یه مشکل دیگه‌ست»

پاندا گفت:

«دنیای بدون مشکل رو آرزو نکن، چنین چیزی وجود نداره. عوضش یه دنیایی آرزو کن که پر از مشکلات خوب باشه…»

آیا در زندگی خود کمبود یک پاندای ناامید کننده را احساس نکردید؟ اگر کتاب هنر ظریف رهایی از دغدغه‌ها را مطالعه کرده‌اید، نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

 

درباره نویسنده:

خانم سمیه هیودی کارشناس روان‌شناسی با حوزه کاری مرتبط با کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم است.