برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

چرا پدر و مادر باید نیاز به استقلال و خودمختاری کودک را جدی بگیرند؟

میل به خودمختاری / استقلال یک گرایش ذاتی و طبیعی در هر کودک است. بین سنین یک تا سه سالگی کودکان رشد سریعی را در تمام حوزه‌های جسمانی و روان‌شناختی تجربه می‌کنند. همانطور که توانایی‌های شناختی، قدرت تفکر و مهارت‌ها در کودک رشد می‌کند و او متوجه رابطه علت و معلولی میان اتفاقات می‌شود، شروع به آزمودن نحوه تاثیرگذاری رفتارهای خود بر محیط پیرامون می‌کند؛ به طور مثال «چه اتفاقی می‌افتد اگر فنجانم را روی زمین بیندازم؟».

در عین حال و‌ به موازات افزایش توانایی‌های حرکتی، کنجکاوی و انرژی بالا، کودک نوپا، دنیای پیرامون را موجودیتی خارج از کنترل، ارزیابی می‌کند و به طور معمول در تصمیم‌گیری برای چیزی که می‌خورد، جایی که می‌رود، افرادی که با آن‌ها تعامل دارد، حق انتخاب بالایی ندارد؛ و در نتیجه، این احساس عدم تسلط، خود را به صورت ادعاهای اغراق‌آمیز در ارتباط با توانایی و قدرت نشان می‌دهد. «نه!» «مال من است!» «خودم انجامش می‌دهم!»؛ جملاتی آشنا در مکالمات یک کودک نوپا هستند که از هر موقعیتی برای ادعای استقلال و خودمختاری استفاده می‌کند.

روش‌های پیشنهادی برای افزایش احساس استقلال و رشد کودک

روش‌های پیشنهادی برای افزایش احساس استقلال و رشد کودک

برای کمک به کودک در طی کردن این قسمت از مسیر رشدی و دست‌یابی به احساس استقلال، کنترل و خودمختاری، به پدر و مادر توصیه می‌شود که:

فراهم کردن موقعیت

موقعیت‌هایی برای تجربه احساس خودمختاری و موفقیت برای کودک فراهم کنید؛ به طور مثال اگر می‌دانید که کودک از برداشتن میان وعده‌های خود لذت می‌برد، آن‌ها را در محلی قرار دهید که در دسترس او بوده و کودک قادر به انتخاب و برداشتن آن باشد. به کودک اجازه دهید گاهی به تنهایی و بدون کمک شما مسواک بزند و یا در انجام امور خانه مثل تغییر چیدمان کتاب‌ها و وسایل، به او امکان همکاری و احساس تاثیرگذاری بدهید.

سپردن مسئولیت کارهای کوچک به بچه‌ها

برخی کارها را به کودک واگذار کنید؛ بچه‌ها در سنین نوپایی از انرژی بسیار بالایی برخوردارند که در صورت عدم وجود مجاری مناسب برای تخلیه، برای والدین و کودک ایجاد مشکل خواهد کرد. سپردن کارهای ساده به کودک ضمن فراهم کردن فضایی برای جریان یافتن انرژی کودک، منجر به تقویت احساس استقلال در او خواهد شد. از کودک بخواهید که در هنگام خرید، خواربار سبک را از قفسه‌ها داخل سبد بگذارد، در پر کردن ماشین لباسشویی و روشن کردن آن کمک کند، به تعدادی از گلدان‌ها آب بدهد و… درست همان‌طور که افراد بزرگ‌سال از به انجام رساندن کارهای سخت احساس رضایت می‌کنند، کودکان هم هنگامی که از عهده مسئولیتی برمی‌آیند، احساس غرور و موفقیت می‌کنند.

دادن حق انتخاب به کودکان

دادن حق انتخاب به کودکان

به کودک قدرت انتخاب بدهید؛ همان‌طور که اشاره شد، در نگاه یک کودک نوپا، بخش عمده‌ای از زندگی و دنیای پیرامون، خارج از کنترل ارزیابی می‌شود. فراهم کردن فرصت‌های انتخاب برای کودک، نه تنها نیاز او را به تجربه احساس قدرت افزایش می‌دهد، بلکه به یادگیری و رشد مهارت تصمیم‌گیری در او کمک می‌کند. ایجاد این فرصت، می‌تواند در موقعیت‌های ساده و روزمره‌ای مانند انتخاب یک کتاب از میان چند کتاب قصه برای خواندن در زمان خواب، یا میان چند لباس برای پوشیدن باشد. مطمئنا موقعیت‌هایی مانند زمان عبور از خیابان وجود دارند که امکان انتخاب زیادی برای کودک وجود ندارد اما در شرایط مشابه می‌توان انتخاب‌های کودک را محدودتر کرد؛ به طور مثال تعیین دو یا سه لباس گرم، هنگامی که سرمای هوا اجازه انتخاب از میان گزینه‌های بیشتری را به کودک نمی‌دهد.

شناسایی و تصدیق احساسات کودک

شناسایی، نام‌گذاری و‌ معتبر کردن احساسات کودک؛ کودکان آسیب‌پذیری بالایی در برابر احساس ناکامی، در صورت ناتوانی از انجام یک تکلیف، دارند. آن‌ها این احساس را در قالب رفتارهایی مانند گریه، پرتاب کردن اشیا، قشقرق یا رفتارهای پرخاشگرانه نشان می‌دهند. برای تسهیل شکل‌گیری مهارت‌های مدارا و تنظیم هیجانات در کودک، کمک به او برای شناسایی و نام‌گذاری احساسات، به طور مثال «از اینکه نمی‌توانی در بطری را برداری کلافه‌ای؟ می‌خواهی کمی کمک بگیری؟»، در شکل‌گیری توانایی تنظیم هیجانات، درک محدودیت‌ها و تحمل ناکامی موثر خواهد بود.

فراهم کردن فرصت‌هایی برای تجربه استقلال و آزمودن خودمختاری برای کودکان، به آن‌ها در به دست آوردن احساس تسلط بر بدن، ذهن و محیط پیرامونشان کمک می‌کند و منجر به تقویت قدرت انتخاب، تصمیم‌گیری و جرات برای رو به رو شدن با نتایج انتخاب‌ها در کودک خواهد شد.

در همین راستا مقاله «دلایل تکاملی گریه و زاری بچه‌ها» را مطالعه کنید.

منبع: دانشگاه میشیگان