برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

واکنش کودکان در مواجهه با اخبار بد و شرایط استرس زا

درک این موضوع که کودکان و نوجوانان چگونه با فجایع انسانی و استرس مرتبط با قرار گرفتن در شرایط تهدیدآمیز روبه‌رو می‌شوند، برای کمک به آن‌ها در چنین وضعیت‌هایی ضروری است. استرس مرتبط با خطر و تهدید می‌تواند توسط شرایط مختلفی مثل تجربه شخصی یک اتفاق آسیب‌زا، قرار گرفتن در برابر فجایع طبیعی، زندگی در محله‌های ناامن، مناطق جنگی و مجاورت با تروریسم و عملیات انتحاری مکرر، ایجاد شود. حتی مواجهه با انبوه اخبار خشونت و بحران می‌تواند منجر به استرس مزمن و پیامدهای روان‌شناختی مرتبط با آن شود.

اینکه افراد اعم از کودک و بزرگسال چگونه به وقایع فاجعه‌بار و حس خطر در محیط اطراف خود، واکنش نشان می‌دهند، بستگی به فاکتورهای روان‌شناختی فردی و مهارت‌های مدارا دارد. آگاهی والدین از عوامل تهدیدکننده در کودکان شامل نزدیکی فیزیکی به واقعه، مواجهه غیرمستقیم، یا از دست دادن یکی از نزدیکان در فجایع، در شناسایی پیامدهای روانی، فراهم کردن حمایت و تقویت مهارت‌های مدارا در آن‌ها تعیین‌کننده است.

عوامل تحمل کودکان در شرایط استرس زا

عوامل تحمل کودکان در شرایط استرس زا

از یک دیدگاه، مقابله افراد با رویدادهای فاجعه‌بار در چند بعد قابل توصیف است که هر فرد بسته به ذخایر روانی خود، از یک یا چند جنبه از آن‌ها برای توجیه و تاب‌آوری شرایط دشوار استفاده می‌کند. آشنایی با این ابعاد، برای والدین و مربیان، در جهت بسط و تقویت آن‌ها در دنیای روانی کودکان، کمک‌کننده است. در ادامه به برخی از این مولفه‌های روان‌شناختی و اجتماعی اشاره می‌شود.

باورهای کودکان

معنا و توضیحی که از یک واقعه فاجعه‌بار مثل اخبار استرس زای سقوط هواپیما، در ذهن کودکان نقش می‌بندد، در اغلب موارد تحت تاثیر باورها و تفسیر والدین، درونی می‌شود. برخورداری والدین از یک ساختار فکری منسجم، توانایی آن‌ها برای حفظ نظم و باورهای درونی در هنگام مواجهه با شرایط دشوار و امکان حضور در مراسم و مکان‌هایی که تعامل با افراد و همسالان دارای باورهای مشترک را برای کودک فراهم کند، تحمل تنش، ابهام و احساسات پیچیده مرتبط با فجایع را تسهیل می‌کند.

هیجان بچه ها

توانایی کودک برای ابراز یا تخلیه هیجانات بر کیفیت مدارا با فجایع و تهدیدهای محیطی تاثیر‌گذار است. کودک نیاز به فرصت‌هایی دارد که در آن اضطراب‌ها، ترس‌ها، خشم و اندوه خود را با دیگران به اشتراک بگذارد و معتبر شدن آن‌ها از سوی بزرگ‌سالان مهم زندگی خود را تجربه کند. قرار گرفتن والدین در جایگاه الگویی برای ابراز اصیل احساسات و هم‌چنین تاکید بر در دسترس بودن و حضور خود برای کمک به کودک، در برآورده شدن نیاز کودک به فهم، پذیرش و تحمل هیجانات دشوار موثر است.

تعاملات اجتماعی کودک

هنگامی‌که یک کودک به هر نحوی در معرض وقایع ناخوشایند محیطی قرار می‌گیرد، در بسیاری از مواقع، حمایت و کنترل موردنیاز خود را از مجرای روابط اجتماعی‌اش، تأمین می‌کند. نقش‌ها و مسئولیت‌هایی که در هر ساختار اجتماعی شامل خانواده و مدرسه به کودک محول می‌شود، می‌تواند باعث تقویت ارتباطات اجتماعی، کاهش انزوا و بازسازی احساس امنیت در او شود. بر همین اساس، فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ای که مهارت‌های مشارکت و اجتماعی شدن را تقویت می‌کنند، کمک‌کننده هستند.

تخیل کودک

روی آوردن به فعالیت‌های خلاقانه یکی از ابزارهای کودکان برای مقابله با وقایع دشوار است. یک کودک در سنین پیش‌دبستانی ممکن است صحنه تصادفی را که شاهد آن بوده، با ماشین‌های اسباب‌بازی بازآفرینی کند؛ یک کودک دبستانی ممکن است داستانی تخیلی درباره پدر جان‌باخته در جنگ خود بنویسد که در آن داستان، پدر به عنوان یک قهرمان از جنگ برمی‌گردد. در این ارتباط به والدین و مربیان توصیه می‌شود که فرصت‌هایی را برای ابراز خلاقانه احساسات در حین بازی با همسالان، فعالیت‌های هنری، نوشتاری و نمایش، فراهم آورند.

آسیب‌های روحی کودکان در شرایط استرس زا

آسیب‌های روحی کودکان در شرایط استرس زا

بسیاری از اوقات، مقابله با یک وضعیت استرس زا، با کمک والدین و‌ سایر مراقبین کودک، برای او ممکن می‌شود، با این وجود برخی از کودکان ممکن است در خطر واکنش‌های روان‌شناختی مفرط و ناتوان‌کننده قرار داشته باشند. علائم این واکنش‌ها بسته به سن کودک متفاوت است. مشاهده تغییرات رفتاری مانند مکیدن انگشت شست، شب‌ادراری، رفتارهای چسبندگی، اختلال خواب و اشتها، کناره‌گیری از همسالان و فعالیت‌های روزمره در کودکان سنین پیش‌دبستانی، تحریک‌پذیری، پرخاشگری، کابوس، اجتناب از رفتن به مدرسه، اختلال تمرکز و انزواطلبی در کودکان سنین مدرسه و بی‌قراری، افت عملکرد تحصیلی و رفتارهای قانون‌شکنانه در نوجوانان، از جمله نشانه‌های نیاز به دریافت کمک حرفه‌ای برای تامین امنیت روانی آن‌ها هستند.

در همین راستا مقاله «سقوط هواپیما: بررسی ابعاد روان‌شناسی سانحه» را مطالعه کنید.

 

منبع: nasponline