برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

استفاده از روش نوروفیدبک در درمان استرس، افسردگی

درمان به روش نوروفیدبک و بیوفیدبک، روش‌های درمانی غیر دارویی هستند که در آن‌ها بیماران روش‌های کنترل فرآیندهای جسمانی از جمله گرفتگی‌های عضلانی، فشارخون یا ضربان قلب را که معمولا غیر ارادی هستند، می‌آموزند.

استفاده از روش درمان بیوفیدبک می‌تواند در طیف وسیعی از مشکلات همچون دردهای مزمن، بی‌اختیاری ادراری، فشارخون بالا، سردردهای شدید و میگرنی و همچنین مشکلات حوزه سلامت روان که در ادامه بدان‌‌ها می‌پردازیم کارساز باشد. ازآنجایی‌که این روش غیرتهاجمی است و نیازی به مواد دارویی ندارد بنابراین احتمال بروز عوارض جانبی نامطلوب نیز در آن کم است. این روش می‌تواند برای آن دسته از افرادی مناسب باشد که تمایلی به استفاده از دارو ندارند و یا در دوران بارداری به سر می‌برند و نمی‌توانند از آن‌ها استفاده کنند.

این روش درمانی اغلب با تمرین‌های ریلکسیشن همراه است.

عملکرد

به طور کلی سه نوع روش درمانی به کمک بیوفیدبک وجود دارد:

  1. بیوفیدبک حرارتی که دمای پوست را اندازه می‌گیرد.
  2. الکترومیوگرافی (نوار عصب و عضله) که میزان کشش عضلانی را اندازه‌گیری می‌کند.
  3. نوروفیدبک یا بیوفیدبک EEG که بر پالس‌های الکتریکی مغز توجه می‌کند.

نوروفیدبک می‌تواند به بیمارانی با مشکلاتی از قبیل اختلال کم‌توجهی/ بیش فعالی (ADHD)، اعتیاد، اضطراب، تشنج، افسردگی و انواع دیگر بیماری‌های حوزه سلامت روان کمک کند. در طی یک جلسه بیوفیدبک، تراپیست با متصل کردن تعدادی الکترود به سطح پوست بیمار، اطلاعات لازم را در صفحه نمایش دستگاه مشاهده می‌کند.

تراپیست با استفاده از اطلاعات به دست آمده، فعالیت‌های ذهنی و تکنیک‌های تمدد اعصاب را که با انجام دادن آن‌ها می‌توان فرآیندهای جسمانی غیر ارادی را کنترل کرد، تعیین می‌کند.

درنهایت و پس از چند جلسه بیماران می‌آموزند که چگونه این فرآیندها را بدون نیاز به نظارت تراپیست کنترل کنند.

نوروفیدبک: روش درمانی جدید با استفاده از کنترل فرکانس‌های مغز

چند جلسه لازم است؟

طول هر جلسه درمان معمولا کمتر از یک ساعت است. در برخی شرایط، ۸ تا ۱۰ جلسه کافی است و در برخی مواقع دیگر، مانند فشارخون بالا، ممکن است بهبود مد نظر ۲۰ جلسه طول بکشد. در کنار این جلسات، فرد به صورت روزانه تمرین‌های ذهنی و ریلکسیشن را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در منزل انجام می‌دهد.

کاربرد

به گفته مرکز پزشکی مریلند (UMM)، به صورت دقیق علت و چگونگی عملکرد بیوفیدبک مشخص نیست، اما چنین به نظر می‌رسد که این روش در مورد افرادی که استرس دارند، مفید است. وقتی فرد دچار استرس می‌شود، فرآیندهای درونی غیر ارادی (از قبیل فشارخون و ضربان قلب) نامنظم می‌شوند.

بیوفیدبک تراپی، با یاد دادن تمرین‌های ذهنی (مراجعه کنید به مقاله «ذهن‌آگاهی (Mindfulness) چیست؟») و ریلکسیشن، از میزان استرس افراد می‌کاهد.

درمان میگرن به روش بیوفیدبک

اغلب افرادی که به دنبال روش بیوفیدبک و تکنیک‌های ریلکسیشن هستند، به دنبال راه‌حلی برای درمان سردرد و میگرن می‌گردند، اما مطالعات صورت گرفته در مورد اثربخشی این روش در درمان سردرد و میگرن نتایج متفاوتی به همراه داشته است.

در سال ۲۰۱۵ تیم تحقیقاتی دانشمندان ژاپنی نشان دادند که درمان به کمک بیوفیدبک، از شدت و تداوم علائم سردردهای میگردنی در افراد مبتلا می‌کاهد.

اما به گزارش محققان دیگر در سال ۲۰۰۹ تمرینات ریلکیشن برای افراد مبتلابه میگرن موثر بوده است ولی استفاده ترکیبی از ریلکسیشن و بیوفیدبک تاثیر زیادی در کاهش علائم و درمان به بار نمی‌آورد. نویسندگان این مقاله ابراز داشتند: «بیوفیدبک یک روش درمانی بسیار پرهزینه و زمان‌بر است که در قیاس با زمانی که تکنیک‌های ساده ریلکسیشن به‌تنهایی در درمان میگرن و سردردهای شدید در بزرگ‌سالان مورد استفاده قرار می‌گیرند، هیچ منفعت مضاعفی را به همراه ندارد.»

به گفته انجمن سردرد و عصب‌شناختی میشیگان (MHNI)، استفاده از روش درمان به کمک بیوفیدبک می‌تواند به همان اندازه که دارو‌ها موثر هستند، علائم سردرد و میگرن را در ۴۰ تا ۶۰ درصد از بیماران بهبود بخشد. به پیشنهاد آن‌ها ترکیب بیوفیدبک با دارو ممکن است اثربخشی مضاعفی را در پی داشته باشد. اگر چه بیوفیدبک می‌تواند به کاهش میگرن‌های ناشی از استرس کمک کند، اما در بهبود میگرن ناشی از سایر محرک‌ها تاثیر کمتری دارد.

جلسات درمان بیوفیدبک برای کاهش میگرن و استرس و افسردگی و بیش فعالی و اختلال کم‌توجهی

درمان اختلال کم‌توجهی/بیش فعالی ADHD به روش نوروبیوفیدبک

برخی مطالعات نشان داده‌اند که بیوفیدبک EEG یا نوروبیوفیدبک، ممکن است به افراد مبتلابه اختلال کم‌توجهی – بیش فعالی کمک کند. به عقیده نویسندگان مقاله‌ای که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد، شواهد فزاینده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد که نوروبیوفیدبک می‌تواند به اختلال کم‌توجهی – بیش فعالی کمک کند. بااین‌حال آن‌ها برای قطعی شدن نتایج همچنان باید صبر کرد چرا که بسیار از مطالعات صورت گرفته جامع نیستند.

درمان اختلال استرسی پس از ضربه روحی PTSD به روش نوروبیوفیدبک

برخی از انواع بیوفیدبک تراپی وجود دارند که ممکن است به بیماران مبتلابه اختلال استرسی پس از آسیب روانی PTSD کمک کند. در این زمینه نیز نتیایج مطالعات گاه ضد و نقیض است.

در یکی از مطالعات صورت گرفته محققان چنین نتیجه گیری کردند که اضافه کردن روش بیوفیدبک در کنترل ضربان قلب نامنظم، به روش‌های معمول درمان PTSD هیچ سودی نداشته است.

بااین‌حال، در سال ۲۰۱۶، گروهی از دانشمندان دیگر چنین گزارش دادند که استفاده از نوروفیدبک به‌طور قابل‌توجهی علائم PTSD را در ۱۷ بیمار مبتلابه اختلال استرس پس از ضربه روحی را کاهش داده است.

کاهش اضطراب کودکان در مطب دندان‌پزشکی

تحقیقی که توسط محققان کالج دندان‌پزشکی نارایانا و بیمارستانی صورت گرفته است نشان می‌دهد که ممکن است استفاده از بیوفیدبک در کنترل اضطراب کودکان هنگام پر کردن دندان‌هایشان موثر باشد.

در یکی از مقالات مرتبط با دندان‌پزشکی کودکان، محققان چنین نتیجه گیری کردند که استفاده از بیوفیدبک در جلسه اول معاینه کودک توسط دندان پزشک، برای بچه‌هایی که در مطب دندان‌پزشکی دچار تنش و اضطراب می‌شوند، مفید است. این تحقیق به تراپیست‌ها توصیه می‌کند تا در مطب دندان‌پزشکی و برای کودکان تا جای ممکن طراحی دستگاه‌های بیوفیدبک را ساده‌تر کنند.

درمان بیماری سندروم رینود

بیماری رینود عارضه‌ای است که طی آن قسمت‌هایی از بدن در واکنش به درجه‌ای از سرما و یا استرس ناشی از فشارهای عاطفی کرخت و سرد شود. این بیماری ناشی از عدم خون‌رسانی صحیح به پوست است.

مطالعات نشان می‌دهد که بیوفیدبک حرارتی می‌تواند به کاهش علائم ناشی از بیماری رینود کمک کند. انجمن رینود گزارش می‌دهد که ۸۰ تا ۹۰ درصد از بیماران مبتلابه این بیماری روند بهبودی پیدا می‌کنند و از علائم و دفعات وقوع بیماری بعد از درمان کاهش می‌یابد.

درمان مشکلات رفتاری و شناختی به روش نوروفیدبک

دکتر جان کریستال، نویسنده کتاب روان‌پزشکی بیولوژیکی، در اظهار نظر در مورد تحقیقی که طی آن افراد درون دستگاه تصویر برداری مغزی مغناطیسی (fMRI) و به هنگام دریافت بازخورد سینگال‌های مغری، قادر به کنترل فعالیت در قسمت‌های بخصوصی از مغزشان بودند، چنین گفت:

«ممکن است بیوفیدبک بتواند راه‌های جدیدی را برای درمان‌های شناختی و رفتاری ایجاد کند.»

بهبود آپاراکسی گفتاری مداوم در دروان کودکی

شخصی که دچار عارضه آپارکسی گفتاری است، به‌سختی می‌تواند آنچه را که می‌خواهد به‌طور صحیح و مداوم بیان کند. این عارضه به دلیل وجود اختلال در مغز است نه ماهیچه‌های تکلم. محققان در آزمایشگاه‌های هاسکینز کانیکتیکت از روش‌های درمانی مختلف که یکی از آن‌ها روش بیوفیدبک فراصوتی بود برای درمان 6 کودک با عارضه آپاراکسی گفتاری (CAS) که دچار اختلال تکلم روان بودند، استفاده کردند.

بعد از ۱۸ جلسه درمانی، محققان به این نتیجه رسیدند که روش درمانی بیوفیدبک فراصوتی، مناسب‌ترین گزینه برای بهبود دقت لحن صدا در کودکانی است که مبتلابه عارضه CAS هستند و به طور مرتب دچار اشتباه در تلفظ می‌شوند.

دیگر مشکلات حوزه سلامت روان

استفاده از روش بیوفیدبک می‌تواند در بهبود دیگر اختلالات عصبی نیز موثر باشد؛ از جمله: افسردگی، اضطراب، بی‌اشتهایی عصبی، ناتوانی در یادگیری

 

منبع:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/265802.php