برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

استرس چیست؟ تعریف، عوارض، انواع، دلایل، نشانه‌ها، تشخیص، درمان، مدیریت

استرس یک احساس طبیعی است و در شرایطی بروز می‌کند که شخص توانایی لازم برای مواجهه با اتفاقات یا مطالبات / انتظارات خاص را نداشته باشد. اگر فرد نتواند استرس را مدیریت کند، به شکل مزمن تبدیل می‌شود.

مطالبات و انتظارات مورد اشاره می‌تواند ناشی از کار، روابط، فشارهای مالی و شرایط دیگر باشد. در واقع هر چیزی که از نظر فرد یک چالش یا تهدید (اعم از واقعی یا خیالی) برای سلامتی و حال خوب باشد، می‌تواند منجرب به استرس شود.

استرس هم می‌تواند به فرد انگیزه بدهد و هم ضامن بقای انسان باشد. مکانیسم جنگ-یا-گریز یک عملکرد درونی و خودکار بدن است که به فرد اعلام می‌کند که کی و چگونه به یک خطر واکنش نشان دهد. اما وقتی این واکنش به سادگی برانگیخته می‌شود یا عوامل استرس‌زای فراوانی در آن واحد به بدن وارد می‌شود،

استرس چیست؟ تعریف واکنش جنگ-یا-گریز

استرس مکانیسم دفاعی طبیعی بدن در برابر حیوانات درنده و انواع خطر است.

استرس باعث ترشح سیلی از هورمون‌ها در بدن می‌شود و بدن را به عنوان یک سیستم آماده مقابله با خطر یا گریز از آن می‌کند. در اصطلاح عام به این واکنش مکانیسم جنگ-یا-گریز گفته می‌شود.

هنگامی که انسان با یک چالش یا تهدید روبرو می‌شود، قسمتی از واکنش به آن تهدید، جسمانی است. یعنی بدن منابع خود را به گونه‌ای فعال می‌کند که یا فرد مقاومت کند و با چالش روبرو شود یا در سریع‌ترین زمان ممکن خود را به یک جای امن برساند.

mindway تعریف استرس چیست؟

در هنگام استرس بدن مقادیر زیادی از هورمون‌های کورتیزول، اپی‌نفرین و نوراپی‌نفرین را ترشح می‌کند. ترشح این هورمون‌ها متعاقبا باعث واکنش‌های بدنی زیر می‌شوند:

  • افزایش فشار خون
  • افزایش آمادگی عضلات
  • تعریق
  • هوشیاری / گوش به زنگ بودن

تمامی این عوامل باعث بهبود توانایی فرد در نحوه واکنش فرد به یک وضعیت بالقوه خطرناک یا چالش برانگیز می‌شود. همچنین تشریح هورمون‌های نوراپی نفرین و اپی نفرین باعث افزایش ضربان قلب می‌شوند تا بدن برای هر گونه واکنش سریعی آمادگی داشته باشد.

عوامل محیطی که باعث ایجاد این واکنش می‌شوند، عوامل استرس‌زا نامیده می‌شوند. از جمله این عوامل می‌تواند شلوغی (سر و صدای زیاد)، رفتار پرخاشگرانه، خودروی در حال شتاب گرفتن، صحنه‌های ترسناک فیلم یا حتی اولین قرار آشنایی باشد. با بیشتر شدن تعداد عوامل استرس‌زا، استرس نیز افزایش می‌یابد.

بر اساس بررسی سالانه انجمن روانشناسی آمریکا (APA)، میانگین سطح استرس عموم مردم آمریکا بر اساس معیار نمره دهی ۱ تا ۱۰ چیزی در حدود ۵ است. طبق نتایج این بررسی، شایع‌ترین عامل استرس‌زا، وضعیت مالی و استخدام است.

عوارض و تاثیر استرس بر بدن چیست؟

استرس برخی از کارکردهای طبیعی بدن از جمله عملکرد دستگاه گوارش و سیستم ایمنی بدن را کند می‌کند. در توضیح باید گفت که بدن منابع محدودی دارد و در نتیجه وقتی با استرس مواجه می‌شود، منابع خود را صرف تنفس، پمپاژ خون، هشیاری و آماده کردن ماهیچه‌ها برای به کار گرفتن لحظه‌ای می‌کند.

بدن در واکنش به استرس به دچار تغییرات تغییر زیر می‌شود:

  • فشار خون و نبض افزایش می‌یابد
  • تنفس سریع‌تر می‌شود
  • سیستم هضم و گوارش کند می‌شود
  • فعالیت سیستم ایمنی کاهش می‌یابد
  • عضلات منقبض‌تر می‌شوند
  • خواب آلودگی به دلیل افزایش هوشیاری کاهش می‌یابد

چگونگی واکنش یک فرد در مواجهه با شرایط دشوار، تعیین کننده نحوه اثر گذاری استرس بر سلامت کلی اوست. برخی از افراد این توانایی را دارند که بدون واکنش شدید استرسی، هم‌زمان چندین عامل استرس‌زا را تجربه کنند و برخی دیگر صرفا در مواجهه با یک عامل استرس‌زا واکنش بسیار شدیدی نشان دهند.

فردی که احساس می‌کند توانایی کافی برای مقابله با چالش یا عامل استرس‌زا را ندارد به احتمال زیاد واکنش شدید‌تری نشان خواهد داد و متعاقبا با بروز مشکلات جسمانی همراه خواهد شد. عوامل استرس‌زا تاثیرهای متفاوتی بر افراد می‌گذارند.

برخی تجربیات عموما مثبت نیز می‌تواند منجر به استرس شود، از جمله بچه‌دار شدن، رفتن به مسافرت و نقل مکان به خانه جدید و یا ارتقای شغلی.

دلیل این امر آن است که چنین مواردی اغلب نیازمند تغییرات فراوان، تلاش و زحمت بیشتر، مسئولیت‌های جدید و توانایی سازگاز پذیری است. به صورت خلاصه موضوع این است که در چنین شرایط فرد قدم در دنیای ناشناخته می‌گذارد و اصولا مغز که یک ارگان پیش‌بینی کننده است، از چنین شرایط خوشش نمی‌آید.

برای مثال، فرد هم خواهان ارتقای شغلی و افزایش حقوق است و هم نمی‌داند که آیا از پس مسئولیت‌های اضافی می‌تواند برآید یا خیر.

واکنش‌های منفی مداوم به چالش‌های زندگی، می‌تواند بر سلامتی و احساس خوشبختی شخص تاثیر منفی بگذارد.

در همین راستا، نتایج یک مطالعه جدید نشان داد که بین استرس ناشی از کار و بیماری عروق سرخرگ قلبی ارتباط وجود دارد.

همچنین نتایج دیگر مطالعات نیز ثابت کرده است که افرادی که باور دارند استرس تاثیر منفی بر سلامتی‌شان می‌گذارد، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند.

با این وجود، آگاهی از تاثیرات استرس می‌تواند به افراد در مدیریت و مقابله بهتر با آن کمک کند.

عوارض و تاثیر استرس بر بدن چیست؟

انواع استرس

انستیتوی ملی بهداشت روان (NIMH) استرس را به دو گروه تقسیم کرده است: استرس شدید و مزمن که هر دو نیازمند روش‌های مدیریت متفاوتی هستند.

۱. استرس روزمره، مانند مراقبت از کودک، کارهای خانه، یا مسئولیت‌های مالی

۲. تغییرات ناگهانی و گسترده، مانند عزاداری در سوگ از دست دادن اعضای خانواده یا از دست دادن شغل

۳. ضربه‌های روحی استرس‌زا، مثل تصادف شدید، تجاوز، فجایع محیطی یا جنگ

استرس شدید / زیاد

این نوع استرس کوتاه مدت و معمولا شایع‌ترین نوع استرس است. غالبا استرس حاد در شرایطی به وجود می‌آید که مواجهه با حوادث اخیر یا چالش‌های پیش رو به افراد فشار وارد کند.

مثلا ممکن است فردی برای بحثی که اخیرا با همسرش داشته است یا به خاطر نزدیک شدن موعد تحویل کار دچار استرس شود. در چنین شرایطی وقتی فرد اختلافش را برطرف کند یا کارش را سر وقت به انجام برساند، استرس کاهش پیدا می‌کند و یا از بین می‌رود.

عوامل استرس‌زای شدید معمولا مربوط به مسائل جدید هستند و معمولا راه‌حل‌های روشن و سریع دارند. هر چقدر هم که چالش پیش روی افراد دشوار باشد، می‌توان راهی برای برون رفت، پیدا کرد.

استرس حاد به اندازه استرس طولانی مدت یا مزمن، مخرب نیست. عواقب استرس کوتاه مدت شامل سردردهای کش‌دار و ناراحتی معده و مقداری پریشانی و اندوه است.

با این حال، رخ دادن مکرر عوامل استرس‌زا در یک بازه زمانی طولانی آن را مبدل به حالت مزمن و خطرناک می‌کند.

استرس مزمن

استرس مزمن در طی یک بازه زمانی طولانی مدت ایجاد می‌شود و مخرب‌تر از کوتاه‌مدت است.

فقر طولانی مدت، مشکلات خانوادگی، ازدواج بد نمونه‌ای از شرایطی هستند که می‌توانند منجرب به استرس مزمن شوند. استرس مزمن هنگامی اتفاق می‌افتد که فرد هیچ راهی برای اجتناب از مواجهه با عوامل استرس‌زا پیدا کند و یا از جستجوی راه‌حل ناامید شود. آسیب‌های روحی دوران کودکی نیز می‌تواند در ابتلای فرد به استرس مزمن نقش داشته باشد.

عوارض استرس مزمن چیست؟

استرس مزمن باعث می‌شود که سطح هورمون‌های بدن به سختی به حالت طبیعی و نرمال خود بازگرداند و همین موضوع باعث مشکل در سیستم‌های مختلف بدن می‌شود که شامل موارد زیر است:

  • بیماری قلبی عروقی
  • مشکلات تنفسی
  • اختلال خواب
  • کاهش عملکرد سیستم ایمنی
  • مشکلات در سیستم تولید مثل
  • مشکلات پوستی مثل اگزما

همچنین استرس مداوم می‌تواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی را افزایش دهد. احتمال اینکه افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات سلامت روان، مانند اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نیز با شروع استرس مزمن ایجاد شوند، وجود دارد.

استرس مزمن می‌تواند به شکل چراغ خاموش ادامه پیدا کند، چرا که معمولا فرد پس از مدتی به احساس بی‌انگیزگی و ناامیدی عادت می‌کند. استرس مزمن می‌توان بخشی از شخصیت فرد شود و فارغ از اینکه چه اتفاق و چالشی برای فرد رخ می‌دهد، مدام در معرض تاثیرات مخرب استرس باشد.

افراد مبتلا به استرس مزمن در معرض یک خطر بزرگتر هم هستند که معمولا فرد یک شکست را به عنوان آخرین شکست زندگی‌اش قلمداد می‌کند و چنین شرایطی می‌تواند منجرب به خودکشی، اقدامات خشونت آمیز، حمله قلبی یا سکته مغزی شود.

دلایل: استرس چگونه ایجاد می‌شود؟

افراد نسبت به موقعیت‌های استرس‌زا یکسان، واکنش متفاوتی نشان می‌دهند. آنچه برای یک فرد استرس‌زا است، ممکن است برای شخص دیگری استرس‌زا نباشد و تقریبا هر اتفاقی در زندگی پتانسیل استرس‌زا بودن را دارد. برخی از افراد حتی با فکر کردن در مورد یک مسئله/محرک خاص یا فکر کردن به چند مسئله، دچار استرس می‌شوند.

اینکه چرا یک نفر در معرض همان عامل استرس‌زا نسبت به دیگری استرس کمتری را تجربه می‌کند، بستگی به عوامل مختلف ندارد و نمی‌توان یک دلیل خاص برای آن برشمرد. شرایط سلامت روان از جمله افسردگی، یا احساس ناامیدی، بی‌عدالتی و اضطراب از جمله عواملی هستند که باعث می‌شوند یک نفر در مقایسه با دیگری زودتر دچار استرس شود.

همچنین تجارب قبلی یک شخص بر نحوه واکنش فرد به عوامل استرس‌زا تاثیر گذار است.

دلایل اصلی استرس

عمده اتفاق شایع در زندگی که می‌توانند سبب به وجود آمدن استرس شوند عبارت‌اند از:

  • مشکلات شغلی یا بازنشستگی
  • کمبود وقت یا پول
  • عزارای سوگ عزیز فوت شده
  • مشکلات خانوادگی
  • بیماری
  • نقل مکان به خانه جدید
  • روابط، ازدواج و طلاق

علت‌های فرعی استرس

سایر علل کمتر شایع در مورد استرس عبارت‌اند از:

  • سقط جنین یا حامله نشدن
  • رانندگی در ترافیک سنگین یا ترس از تصادف
  • ترس از وقوع جرم یا مشکل با همسایه‌ها
  • بارداری و پدر و مادر شدن
  • سر و صدای بیش از حد، ازدحام بیش از حد و آلودگی
  • بلاتکلیفی یا انتظار برای دریافت جواب یک موضوع مهم

PTSD / اختلال استرس پس از سانحه

برخی افراد، پس از یک حادثه که سبب ضربه روحی می‌شود، مانند تصادف یا تجربه هر نوعی از سوءاستفاده، دچار استرس مزمن می‌شوند. روان‌پزشکان به این نوع از استرس بیماری PTSD یا اختلال استرس پس از سانحه می‌گویند.

کسانی که در مشاغل استرس زا مانند ارتش یا خدمات فوریت‌های پزشکی / اورژانس کار می‌کنند، پس از وقوع یک فاجعه، برای کنترل اینکه آیا به PTSD مبتلا شده‌اند یا خیر، جلسه پرسش و پاسخ با روانکاو خواهند داشت.

 علائم و نشانه‌های استرس

علائم و نشانه‌های استرس

عوارض جسمانی استرس می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تعریق
  • کمر درد یا درد در قفسه سینه
  • گرفتگی یا اسپاسم عضلانی
  • غش
  • سردرد
  • تیک عصبی
  • احساس سوزن و سوزن شدن در نقاط مختلف بدن

نتایج یک مطالعه روانشناسی نشان داده است که عوامل استرس‌زا برای والدین از جمله مشکلات مالی یا تحمل و مدیریت خانواده توسط یک والد، ممکن است منجر به چاقی فرزندان شوند.

نشانه‌های عاطفی و رفتاری استرس

واکنش‌های عاطفی ناشی از استرس می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خشم
  • فرسودگی
  • مشکل تمرکز و حافظه
  • خستگی
  • احساس ناامنی
  • فراموشی
  • تحریک پذیری
  • خوردن / جویدن ناخن
  • بی‌قراری
  • غم و اندوه

رفتارهای مرتبط با استرس شامل موارد زیر است:

  • هوس یا غذا خوردن زیاد یا کم
  • ابراز ناگهانی خشم و عصبانیت
  • سوء مصرف مواد مخدر و الکل
  • سیگار کشیدن بیش از حد
  • انزوای اجتماعی
  • گریه مکرر
  • دشواری در برقراری ارتباط

عوارض / نشانه‌های استرس مزمن

اگر استرس مزمن شود، احتمالا منجر به عوارض مختلفی از جمله موارد زیر می‌شود:

  • اضطراب
  • افسردگی
  • بیماری قلبی
  • فشار خون بالا
  • ضعف سیستم ایمنی بدن در برابر بیماری‌ها
  • دردهای عضلانی
  • PTSD / اختلال استرس پس از سانحه
  • مشکلات خواب
  • ناراحتی / درد معده
  • اختلال نعوظ (ناتوانی جنسی) و از بین رفتن میل جنسی

تشخیص استرس

معمولا پزشک / روانشناس با پرسش در مورد برخی علائم و بررسی وقایع اخیر یا گذشته فرد، وجود استرس را تشخیص می‌دهد.

تشخیص استرس می‌تواند چالش برانگیز باشد، زیرا به عوامل زیادی بستگی دارد. پزشکان برای تشخیص استرس از پرسشنامه، علائم زیستی و روش‌های فیزیولوژیکی استفاده می‌کنند. اما شاید این روش‌ها موثر نباشد و علائم استرس چندان که باید آشکار نباشد.

موثرترین و سر راست‌ترین روش تشخیص استرس و تاثیرات آن بر فرد، انجام مصاحبه جامع (مصاحبه استرس محور) توسط روانشناس و به شکل چهره به چهره است.

روش‌های درمان / کاهش استرس

درمان استرس اغلب شامل روش‌هایی کمک به خویشتن است و اگر زمینه ساز استرس بیماری خاصی باشد، دارو تجویز می‌شود.

آروماتراپی (استفاده‌ی دارویی از مواد معطر) و رفلکسولوژی از روش‌های درمانی هستند که به فرد کمک می‌کنند تا به آرامش برسد.

رفلکسولوژی یا بازتاب شناسی شاخه‌ای از طب مکمل، یک روش قدیمی و غیر تهاجمی است که شامل ماساژ نقاط رفلکسی در دست ها و پاها می باشد. در علم رفلکسولوژی کف پاها و دست‌ها نماینگر یک نقشه از کل اعضای بدن هستند.

روش‌های درمان کاهش استرس

داروها و قرص‌های ضد استرس

پزشکان معمولا برای مقابله با استرس دارو تجویز نمی‌کنند، مگر اینکه بخواهند یک بیماری زمینه‌ای دیگر مانند افسردگی یا اختلال اضطراب را درمان کنند.

در چنین مواردی، روانشناس / روان‌پزشک داروی ضد افسردگی تجویز می‌کند. با این حال مشکلی که وجود دارد این است که به جای اینکه فرد واقعا بتواند با استرس مقابله کند، دارو صرفا علائم استرس را سرکوب کند.

همچنین داروهای ضد افسردگی عوارض جانبی دارند و احتمالا برخی از مشکلات مرتبط با استرس از جمله کاهش میل جنسی را تشدید کنند. برای آگاهی از داروهای افسردگی و عوارض آن‌ها به مقاله «افسردگی چیست؟ راهنمای کامل علائم، انواع، تشخیص و قرص‌های ضد افسردگی و روش درمان» مراجعه کنید.

از قبل از تبدیل شدن استرس به حالت حاد یا مزمن، استراتژی‌های مناسبی برای مقابله با آن تدوین شود، می‌تواند کمک فراوانی به فرد برای مقابله با موقعیت‌های جدید و حفظ سلامت فیزیکی و روانی کند.

اما افرادی که همین الان درگیر استرس سردرگم کننده هستند حتما باید به مشاور و روانشناس مراجعه کنند.

چگونه استرس را مدیریت / کنترل کنیم؟

روش‌هایی که برای تغییر سبک زندگی و در ادامه بیان می‌شود برای بسیار از افراد موثر واقع می‌شود و به آن‌ها در مدیریت و کنترل احساسات ناشی از استرس یا سردرگم شدن کمک می‌کند.

ورزش کردن

نتایج مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که ورزش می‌تواند اختلال حافظه در افرادی که دارای استرس هستند، را کاهش دهد.

کاهش مصرف الکل، مواد مخدر و کافئین: متاسفانه بر خلاف باور عمومی این مواد نه تنها به کاهش استرس کمک نمی‌کنند که در طولانی مدت آن را تشدید می‌کنند. منظور از کافئین شامل سیگار، قلیان، قهوه و چای است.

داشتن تغذیه مناسب

یک رژیم غذایی سالم و متعادل که حاوی میوه و سبزیجات فراوان است می‌تواند در مواقعی که استرس دارید، سیستم ایمنی بدن را تقویت کند. رژیم غذایی نادرست می‌تواند منجر به بیماری و استرس مضاعف شود.

مدیریت اولویت‌های زندگی

یعنی زمانی را صرف لیست کارهای روزانه و تمرکز روی کارهای واجب و فوری اختصاص دهید. با این روش در آخر روز می‌توانید موفقیت‌های خود را انجام کارها را بررسی کنید و نه کارهایی که بلاتکلیف باقی مانده‌اند.

برنامه‌ریزی برای استراحت و تفریح

همه ما باید زمانی را برای سازماندهی به برنامه‌های خود، زمانی را به استراحت و دنبال کردن علاقه‌مندی‌های خود اختصاص دهیم.

استفاده از تکنیک‌های تنفس و آرامش

مدیتیشن، ماساژ و یوگا می‌تواند بسیار موثر باشد. تکنیک‌های تنفس و ریلکسیشن می‌تواند ضربان قلب را کند کرده و باعث آرامش شوند. تنفس عمیق بخش اصلی مدیتیشن از نوع ذهن‌آگاهی است.

در همین راستا مقاله «تمرین مدیتیشن / ذهن‌آگاهی برای کاهش استرس: کلید آرامش» را مطالعه کنید.

صحبت کردن با عزیزان و مشاور

به اشتراک گذاشتن احساسات و نگرانی‌ها با خانواده، دوستان و همکاران می‌تواند به فرد در کاهش تشویق‌هایش کمک کند و از میزان احساس انزوا بکاهید. همچنین گفتگو با دوستان و عزیزان باعث می‌شود که راه‌حل‌های غیرمنتظره‌ای برای مشکل استرس‌زای شما پیشنهاد دهند.

توجه و پذیرش علائم استرس

برخی اوقات فرد آنقدر درگیر آن مشکلی که باعث استرس شده می‌شود که اصلا متوجه تاثیر استرس بر بدن خود نمی‌شود. بسیار اهمیت دارد که نسبت به هر گونه تغییر در بدن خود هشیار باشید.

توجه به علائم و نشانه‌ها اولین قدم برای دست به کار شدن است. افرادی که به دلیل ساعات طولانی کاری، دچار استرس شغلی می‌شوند، احتمالا باید یک قدم به عقب بگذارند. یعنی احتمالا زمان آن فرا رسیده که مسیر کاری خود را بازبینی کنند و با رئیس خود در مورد کاهش فشار کاری خود مذاکره کنند.

اغلب افراد به نوعی فعالیت می‌پردازند که به آن‌ها آرامش می‌دهد، مانند کتاب خواندن، پیاده روی، گوش دادن به موسیقی یا وقت گذراندن با یک دوست یا عزیز یا حتی حیوان خانگی. پیوستن به یک گروه آواز یا رفتن به باشگاه می‌تواند به آرامش فرد کمک کند.

انجمن روانشناسی آمریکا افراد را تشویق می‌کند تا شبکه‌های حمایتی برای خود بسازند. برای مثال با همسایه‌های خود و یا دیگران مثل آرایشگاه محل گفتگو کنند و به یک باشگاه، خیریه یا فعالیت‌های مذهبی بپیوندند.

کسانی که احساس می‌کنند وقت و انرژی لازم برای پرداختن به سرگرمی ندارند، باید فعالیت‌های جدید و لذت بخش را امتحان کنند، چرا که انجام چنین کارهایی باعث می‌شود فرد احساس خوبی پیدا کند. برای کسب ایده‌های جدید کافی است با دوستان و حلقه حمایتی خود گفتگو کنید.

عضویت در یک گروه علاوه بر اینکه می‌تواند خطر بروز استرس را کاهش دهد، هنگام بروز شرایط چالش برانگیز نیز می‌توان از پشتیبانی و کمک‌های عملی آن گروه استفاده کنید.

آن دسته از افرادی که می‌دانند استرس در زندگی روزمره آن‌ها تاثیر منفی دارد، حتما باید از یک فرد متخصص کمک بگیرند. مشاور / روانشناس یا روان‌پزشک می‌تواند با یک سری تمرین‌ها، فرد را در مدیریت استرس کمک کند.

تکنیک‌ها / روش‌های مدیریت استرس

رویکرد درمانی به روش مدیریت استرس از یک یا چند روش فوق استفاده می‌کند.

افراد می‌توانند با استفاده از کتاب‌های خودیاری یا منابع آنلاین تکنیک‌های مدیریت استرس را یاد بگیرند یا در جلسات مشاوره استرس آنلاین شرکت کنند.

در این جلسات روانشناسی آنلاین، فردی که استرس دارد با یک روانشناس ارتباط می‌گیرد و در جلسات درمانی فردی و گروهی شرکت می‌کند.

 

استرس، عوارض، دلایل و کنترل و مدیریت

چه میزانی از استرس، زیاد از حد محسوب می‌شود

از آنجایی که عوارض استرس بسیار فروان است، مهم است که آدمی مرزها و محدودیت‌های خود را بشناسد. اینکه چقدر استرس برای زیاد محسوب می‌شود، از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

برخی افراد می‌توانند با مشکلات زندگی دست و پنجه نرم کنند و برخی دیگر در مواجهه با مشکلات و ناراحتی‌های کوچک با صورت پخش زمین می‌شوند. برخی افراد هم هستند که از هیجان یک زندگی پر استرس واقعا لذت می‌برند.

عوامل موثر بر آستانه تحمل استرس فرد

عواملی که بر آستانه تحمل استرس یک فرد تاثیر می‌گذارد شامل موارد زیر است:

۱. حلقه حمایتی فرد

یک حلقه حمایتی قدرتمند که شامل دوستان و اعضای خانواده است، می‌تواند مثل یک ضربه گیر بزرگ در مقابل استرس باشد. وقتی افرادی را در زندگی‌تان دارید که می‌توانید روی آن‌ها حساب باز کنید، فشار زندگی دیگر آن‌قدرها هم مستاصل کننده نخواهد بود. اما از سوی دیگر تنهایی و منزوی بودن باعث می‌شود فرد با احتمال بیشتری توسط استرس به زانو در بیاید.

۲. داشتن احساس کنترل بر خود (خویشتن‌داری)

اگر به توانایی‌های خود بر ایفای نقش در وقایع و همچنین استقامت در مقابل چالش‌ها باور داشته باشید، به کنار زدن استرس برایتان آسان‌تر خواهد بود. اما از سوی دیگر اگر باورتان بر این باشد که کنترل زیادی بر اتفاقات زندگی خود ندارید و محکوم شرایط محیط و اتفاقاتی هستید که می‌افتند، به احتمال زیاد استرس شما را از پای درخواهد آورد.

۳. دیدگاه‌ها و چشم‌انداز کلی فرد نسبت به زندگی

دیدگاهی که فرد در مورد زندگی و اتفاقات گریز ناپذیر آن دارد، تاثیر بسیار زیادی بر توانایی‌های او در مدیریت استرس دارد.

اگر فرد در حالت کلی یک انسان خوش‌بین و امیدوار باشد، کمتر آسیب‌پذیر خواهد بود. افراد دلیر چالش‌ها را در آغوش می‌کشند، شوخ طبع‌تر هستند، باورشان بر این است که زندگی هدف والاتری دارد و می‌پذیرند که چالش‌ها بخشی گریز ناپذیر از زندگی هستند.

۴. توانایی فرد برای مدیریت عواطف

اگر حتی خودتان هم نمی‌دانید که در مواقع ناراحتی، خشم یا به مشکل افتادن خودتان را تسلی دهید و آرام کنید، به احتمال زیاد استرسی و کج‌خلق خواهید شد.

داشتن توانمندی شناخت و مدیریت صحیح عواطف خود، آستانه تحمل استرس فرد را افزایش می‌دهد و باعث می‌شود فرد بعد از وارد آمدن مصیبت خودش را سریع‌تر جمع و جور کند.

۵. داشتن آگاهی و کسب آمادگی

هر چه بیشتر در مورد شرایط استرس‌زا اطلاعات بیشتری کسب کنید، از جمله اینکه چقدر پایدار خواهد بود و یا انتظار وقوع چه اتفاقی را در بدن خود باید داشته باشد، به همان اندازه مقابله با آن ساده‌تر می‌شود.

برای مثال اگر قبل از جراحی با دیدگاه واقع‌بینانه متوجه باشید که بعد از عمل و در دوره نقاهت باید انتظار چه شرایطی را داشته باشید، مسلما نسبت به زمانی که انتظار داشته باشید بلافاصله پس از عمل سر کار و زندگی عادی خود برگردید، دردهای پس از عمل استرس کمتری به شما وارد می‌کند.

در همین راستا مقاله «۶ راه‌حل فوری برای کاهش استرس و توقف اضطراب» را مطالعه کنید.

 

منبع: مدیکال نیوز تودی، هلپ گاید