برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

تاثیر ریتم تنفس بر حافظه و واکنش ترس

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که تنفس می‌تواند با تاثیر بر فعالیت نورون‌های عصبی، باعث تقویت حافظه و بهبود قضاوت عاطفی شود. تنفس فقط به جهت دریافت اکسیژن نیست و محققان ارتباط آن را با عملکرد مغز و رفتار فرد کشف کرده‌اند. محققین و پزشکان دانشگاه نورث‌وسترن برای اولین بار کشف کرده‌اند که ریتم تنفس سبب به وجود آمدن نوعی از فعالیت الکتریکی در مغز انسان می‌شود که متعاقبا قضاوت عاطفی و فراخوانی حافظه را تقویت می‌کند. اثرات مذکور به شدت وابسته به نحوه دم و بازدم و این مطلب است که آیا تنفس از طریق بینی انجام می‌پذیرد یا دهان.

تاثیر ریتم و نحوه تنفس بر تقویت حافظه

طی این تحقیق دانشمندان دریافتند که افراد در هنگام دم (کشیدن نفس به داخل) به نسبت بازدم عملکرد بهتری در شناسایی چهره افرادی که قیافه ترسناک دارند، داشتند. همچنین احتمال اینکه افراد در مرحله دم تنفس، چیزی را به خاطر بیاورند بیشتر از مرحله بازدم بود. البته تاثیرات مذکور تا وقتی قابل‌مشاهده بود که داوطلبان از طریق بینی تنفس می‌کردند و این اثرات در تنفس دهانی از بین می‌رفت.

تاثیر تنفس از طریق بینی در هنگام مواجهه با ترس

کریستینا زلانو، استادیار عصب‌شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه نور‌ث‌وسترن می‌گوید: «یکی از یافته‌های مهم در این مطالعه این است که بین حالت دم و بازدم تفاوت چشمگیری در فعالیت آمیگدال و هیپوکامپ مغز وجود دارد. ما کشف کردیم که وقتی شما نفس را به داخل می‌کشید، در حقیقت نورون‌های بویایی را در آمیگدال و هیپوکامپ و در سراسر سیستم عصبی لیمبیک تحریک می‌کنید.»

محققان دانشگاه نورث‌وسترن هنگامی این تفاوت در اختلاف فعالیت مغزی را کشف کردند که بر روی هفت بیمار مبتلا به صرع در نوبت جراحی مغز، مطالعه می‌کردند. روند تحقیق این‌گونه بود که یک هفته قبل از جراحی، یک الکترود به منظور شناسایی منشا تشنج در مغز بیماران قرار داده می‌شد. کاشت الکترود در مغز به دانشمندان این امکان را می‌دهد تا داده‌های الکتروفیزیولوژیکی را مستقیما از خود مغز و نه از طریق پوست جمجمه به دست آورند. در ادامه سیگنال‌های الکتریکی ضبط‌شده نشان داد که فعالیت مغز با تنفس دچار نوسان می‌شود. این فعالیت در مناطقی از مغز انجام صورت می‌گیرد که احساسات، حافظه و بو پردازش می‌شوند.

این کشف، دانشمندان را به سمت این سوال سوق داد که آیا تنفس می‌تواند عملکردهای شناختی – به خصوص پردازش ترس و حافظه – که معمولا با این نواحی مغز مرتبط است را تحت تاثیر قرار دهد؟

داوطلبان در هنگام مرحله دم تنفس، به نسبت مرحله بازدم، توانایی بیشتری در تشخیص چهره‌هایی که حالت ترس دارند، نشان می‌دادند. این اثر در مورد چهره‌هایی که حالت تعجب دارند، صدق نمی‌کرد. در هنگام تنفس دهانی نیز این اثرات کاهش پیدا می‌کرد. بنابراین اثر مذکور مختص محرک ترس و در حین تنفس از طریق بینی بود.

محققان در آزمایشی دیگر و با هدف ارزیابی عملکرد حافظه که با هیپوکامپ مرتبط است از همان داوطلبان خواستند تا تصویر چیزهایی را که به آن‌ها نشان داده می‌شود را به خاطر بسپارند. در ادامه از آن‌ها خواسته شد تا اشیا مذکور را به یاد بیاورند. محققان دریافتند که اگر تصاویر هنگام مرحله دم تنفس به افراد نشان داده شود، داوطلبان توانایی بیشتری برای یادآوری آن عکس خواهند داشت.

ارتباط ریتم تنفس و مدیتیشن

ارتباط ریتم تنفس و مدیتیشن

به گفته پرفسور زلانو این یافته‌ها حاکی از آن است که وقتی فردی در شرایط خطرناکی قرار دارد، تنفس سریع، می‌تواند کمک‌کننده باشد.

پرفسور زلانو می‌گوید: «اگر وحشت‌زده شده باشید، ریتم تنفس شما سریع‌تر می‌شود. در نتیجه، نسبت به زمانی که در حالت آرامش هستید، تعداد دم‌های تنفس شما بیشتر خواهد شد. بنابراین، واکنش ذاتی بدن ما نسبت به احساس ترس آن است که با افزایش نرخ تنفس، تاثیر مثبتی بر عملکرد مغز داشته و منجر به واکنش سریع ما به محرک‌های خطرناک محیطی می‌شود.»

موضوع مهم دیگری که در ارتباط با این تحقیق وجود دارد، نکاتی است که در مورد مکانیسم و نحوه تاثیر مدیتیشن و تمرین تمرکز روشن می‌شود. هنگامی که شما نفس را به داخل می‌کشید در حقیقت نوسانات مغزی را در سراسر شبکه عصبی لیمبیک با یکدیگر هماهنگ می‌کنید.

در مقاله‌ای با عنوان «هک سیستم عصبی واگوس: بازدم‌های طولانی راه‌کار رهایی از استرس» در مورد تکنیک‌های تنفسی که سبب آرامش و کاهش استرس می‌شود، توضیح داده‌ایم.

 

منبع: نوروساینس نیوز