برای مشاهده نتایج کلید Enter و برای خروج کلید Esc را بفشارید.

تحلیل روان‌شناسی سلفی و عکس‌ها

پس‌ازآنکه رئیس‌جمهور آمریکا جورج دبلیو بوش در کنفرانس مطبوعاتی مشترک خود با رئیس‌جمهور مکزیک ویسنتا فاکس شرکت کرد، بحث‌های گسترده‌ای در مورد عکس‌های منتشره آن جلسه به راه افتاد. بحث سر این موضوع بود که در دنیای واقعی، جرج بوش کوتاه‌قامت‌تر از فاکس بود ولی در عکس‌های گرفته‌شده هم قد هستند و این سوال بین مردم ایجاد شد که چرا عکس‌های روسای جمهور آمریکا دست‌کاری می‌شود. بااینکه جهانیان بوش را به‌عنوان رهبر کشوری ابرقدرت می‌شناسد چه نیازی به دست‌کاری و گرفتن سلفی یا عکس‌هایی هست که او را بلندقدتر نشان دهند؟ در این مقاله به تحلیل روان‌شناسی این مسئله می‌پردازیم.

در سراسر طبیعت تمامی گونه‌ها از جثه و ابعاد جسمانی خود برای نشان دادن میزان سلطه‌طلبی و یا مطیع بودن خود استفاده می‌کنند. نمونه‌ای از این موارد را حتی در رفتار سگ‌های خانگی هم می‌توانید ببینید که برای ترساندن گربه همسایه دم خود را بالا می‌برند. و وقتی از محل کار به خانه بازمی‌گردید در برابر شما خم می‌شوند و مطیع بودن خود را به رهبرش که شما باشید، نشان می‌دهند.

انسان نیز مانند سایر حیوانات، جثه و ابعاد جسمانی را معادل تسلیم یا تسلط می‌داند. کشیش در محراب و جلوی افرادی می‌ایستد که می‌خواهند پیش او زانو بزنند. سخنران روی سکویی بالاتر از تماشاگران می‌ایستد. و پادشاه روی تخت سلطنت خود و در ارتفاعی بالاتر از بیچارگانی می‌نشیند که به پا او می‌افتند. این‌ها رسم و رسوم گذشتگان هستند و بااین‌حال در جوامع مدرن نیز داستان‌های مشابهی وجود دارد که افراد سعی می‌کنند با بلندقد نشان دادن خود در سلفی‌ها دیگران را تحت تاثیر قرار دهند.

چگونه باید سلفی گرفت؟ روان‌شناسی زاویه سلفی

سلفی که با مستقیم نگه‌داشتن زاویه دوربین گرفته‌اید دقیقا نمایانگر چیزی است که واقعا هستید. اما اگر دوربین را نسبت به چهره خود در زاویه بالاتر یا پایین‌تری تنظیم کنید چه؟ وقتی از زاویه بالا سلفی می‌گیرید، چهره و چشم‌های شما بزرگ‌تر به نظر می‌رسند و درنتیجه کوتاه‌قد‌تر و جوان‌تر به نظر می‌آیید. و اگر از زاویه پایین از خود عکس بگیرید، فک شما بیشتر به چشم خواهد آمد و خود را بلندقدتر و مسلط‌تر جلوه می‌دهید.

دکتر آناستازیا ماخانوا روان‌شناس دانشگاه ایالتی فلوریدا و همکارانش این فرضیه را مورد بررسی قرار دادند که می‌گوید: افراد هنگام گرفتن سلفی از دست‌کاری عکس و تغییر زاویه دوربین به‌عنوان یک استراتژی برای تغییر برداشت دیگران استفاده می‌کنند. توضیح ارائه‌شده برای این تئوری برآمده از نظریه‌های روان‌شناسی تکاملی است.

توضیح روان‌شناسی تکاملی در مورد سلفی‌ها

در فیلم کمدی باب و کارول و تد و آلیس که مربوط به روابط عاشقانه و جنسی است، دو جریان اصلی بین این چهار شخصیت که شامل دو زن و دو مرد هست وجود دارد: جذابیت بین‌جنسی و رقابت درون‌جنسی. جذابیت بین‌جنسی به مجموعه راهکارهایی گفته می‌شود که افراد از آن‌ها برای برانگیختن علاقه در جنس مخالف استفاده می‌کنند. در این فیلم کمدی باب برای اینکه خود را در نظر کارول مردی دست‌ودل‌باز نشان داد یک تکه گوشت بزرگ به او هدیه می‌دهد. در مقابل تد نیز برای اینکه میزان توجه خود را به آلیس نشان دهد و او را در برابر سرمای شب‌ها محافظت کند، یک قطعه پوست حیوان برایش می‌آورد. کارول و آلیس نیز با نمایش عشوه و ناز، جوانی و قدرت باروری خود سعی در جلب‌توجه باب و تد به خود دارند.

در همین حین باب و تد با همدیگر در رقابت درون‌جنسی هستند تا بتوانند توجه زنان را هر چه بیشتر به خود جلب کنند. به این منظور باب و تد هر دو با سوار کردن حقه و حیله‌های مختلف سعی می‌کنند تا در جایگاه بالاتری نسبت به دیگری قرار گیرند و بر رقیب تسلط بیابند؛ چراکه فقط نر قدرتمند موفق به جذب ماده جذاب‌تر و بارورتر خواهد شد. زنان مجذوب مردانی می‌شود که نسبت به دیگر مردها غالب باشند و در‌عین‌حال انتظار دارند که همان مردان پشتیبان همسرشان باشند. از سوی دیگر زنان برای تثبیت موقعیت خود در سلسله‌مراتب موجود بیشتر بر تاثیرگذاری اجتماعی متکی هستند تا ابعاد و جثه و زور بازو.

دکتر ماخانوا و همکارانش چنین استدلال می‌کنند که افراد بسته به مخاطب موردنظرشان، زاویه دوربین سلفی‌های خود را دست‌کاری می‌کنند. در یک تحقیق، آن‌ها تصاویر پرتره ارسال‌شده توسط زن و مرد در سایت‌های دوست‌یابی اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی را بررسی کردند.

محققان پیش‌بینی‌های زیر را انجام دادند:

۱. وقتی مخاطبان مردان، مردهای دیگری باشند (برای نشان دادن تسلط)، مردان از زاویه پایین از خود سلفی می‌گیرند.

۲. هنگامی‌که مخاطب مردها، زنان باشند (برای نشان دادن حمایت خود) مردان از روبرو و زاویه مستقیم سلفی می‌گیرند.

۳. وقتی مخاطب زنان، مردها باشند، زنان از زاویه پایین از خود سلفی می‌گیرند (برای نشان دادن فرمان‌برداری).

۴. وقتی مخاطب زنان، زن‌های دیگری باشند (برای نشان دادن حمایت از همدیگر)، از زاویه روبرو عکس می‌گیرند.

نتایج به‌دست‌آمده همان چیزی بود که دکتر ماخانوا و همکارانش پیش‌بینی کرده بودند. ازآنجایی‌که این مطالعه صرفا از نوع تجربی نبود، آن‌ها سعی کردند تا طی یک آزمایش واقعی نظریه خود را بررسی کنند. آن‌ها در محوطه دانشگاه به گروهی از دانشجویان یک دوربین دادند و از آن‌ها خواستند تا از خود سلفی بگیرند. به نیمی از شرکت‌کنندگان گفته شد که عکس آن‌ها توسط اعضای همان جنس مشاهده می‌شود و به نیمی دیگر گفته شد که عکس‌هایشان به جنس مخالف نشان داده خواهد شد. این بار هم نتایج به‌دست‌آمده همان چیزی بود که از قبل پیش‌بینی شده بود.

با دستکاری زاویه سلفی جذاب‌تر و سکسی‌تر به نظر بیایید

دستکاری زاویه دوربین برای تحت تاثیر قرار دادن مخاطب

بنابراین، مردم واقعا زاویه دوربین سلفی را برای ایجاد احساس تسلط یا تسلیم دست‌کاری می‌کنند. اما آیا مخاطب واقعا با زاویه دوربین تحت تاثیر قرار می‌گیرد؟ محققان برای بررسی این سؤال، از گروهی از زنان و مردان در هرکدام از هر سه زاویه دوربین – از بالا، مستقیم و پایین عکس گرفتند.

سپس این عکس‌ها را به افراد داوطلب دیگری نشان دادند و از آن‌ها خواستند به میزان سلطه‌طلبی یا مطیع بودن سوژه امتیاز دهند. همچنین از داوطلبان خواسته شد تا عکس‌ها را بر اساس جذابیت و دیگر ویژگی‌های جسمانی افراد رتبه‌بندی کنند. همان‌طور که پیش‌بینی شده بود، وقتی زاویه دوربین از پایین بود، آقایان قدبلندتر به نظر می‌آمدند و مقتدرتر و جذاب‌تر به نظر می‌رسیدند و برعکس، هنگامی‌که زاویه دوربین از بالا بود، زنان جوان‌تر، مطیع‌تر و جذاب‌تر به نظر می‌رسیدند.

این نتایج نشان می‌دهد که مردم برای این‌که قدبلندتر دیده شوند و درنتیجه برای نشان دادن نفوذ یا تسلیم عکس‌های خود را دست‌کاری می‌کنند. به‌علاوه اینکه مردم واقعا تحت تاثیر این تغییرات صورت گرفته در عکس‌ها قرار می‌گیرند. اما چه استفاده‌ای می‌توان از نتایج این تحقیق کرد؟

توصیه برای مردان

اگر می‌خواهید مردان دیگری را که در حوزه کاری شما فعالیت می‌کنند تحت تاثیر قرار دهید، سلفی‌های خود را از زاویه پایین بگیرید. اما اگر می‌خواهید زنان را به شکلی عاشقانه و رمانتیک تحت تاثیر قرار دهید از روبرو و با زاویه مستقیم از خود عکس بگیرید. چنین عکسی نشان‌گر آن است که شما فردی حامی و پشتیبان هستید و می‌توانند به شما تکیه کنند.

توصیه برای زنان

اگر می‌خواهید زنان دیگری را که در حوزه کاری شما فعالیت می‌کنند تحت تاثیر قرار دهید، سلفی‌های خود را از زاویه روبرو و مستقیم بگیرید؛ این نشان‌دهنده هوش اجتماعی شما خواهد بود. اما اگر می‌خواهید مردان را به شکلی رمانتیک و عاشقانه مجذوب خود کنید، سلفی‌های خود را از زاویه بالا بگیرید. این باعث می‌شود جوان‌تر و جذاب‌تر به نظر برسید.

با وجود باورهای جدیدی که در مورد برابری جنسیتی در حال شکل‌گیری است، همچنان شکل دیگری از نحوه ارتباط غیرکلامی، جذابیت بین‌جنسی و رقابت درون‌جنسی در ذهن ما حک شده است. بااین‌حال، این بدان معنا نیست که ما دنباله‌رو و تسلیم ریشه‌های تکاملی خود باشیم. بلکه با دانستن و آگاهی پیدا کردن نسبت به این کارکردها، می‌توانیم از آن‌ها در راستای اهداف خود استفاده مثبت کنیم.

 

درباره نویسنده:

دکتر دیوید لودن Ph.D استاد روان‌شناسی دانشگاه جورجیا جوینت است.

منبع:

https://www.psychologytoday.com/intl/blog/talking-apes/201706/the-psychology-selfies